<#KEYWORDS:[WORDS:<Windows XP - zupenie nowa jako >]#><#SCROLLS:[BYLINE:1][BYPAGE:1][BYTWOPAGES:0]#><#JLIMIT:[C1LMARGIN:10][C1RMARGIN:630][C2LMARGIN:10][C2RMARGIN:300]#>
<#JUSTIFY:[TYPE:2]#><#FONT:[BOLD:1][FACE:<arial.ttf>][AALIASED:1][SIZEX:12][SIZEY:16][COLOR:0xFFFFFF40]#>Windows XP - zupenie nowa jako
<#FONT:[FACE:<arial.ttf>][BOLD:0][SIZEX:10][SIZEY:12 ][COLOR:0xFFFFFFFF]#><#TITLE:[CAPTION:<Windows XP - zupenie nowa jako>][AUTOSCROLL:1]#>

	Windows XP s obecne na rynku ju od ponad roku. Wielu uytkownikw, zachconych hasami reklamowymi, nowym interfejsem graficznym, czy opiniami o bardzo dobrej stabilnoci, migruje na nowy system. Niektrzy po przejciu na Windows XP narzekaj - a to nie dziaaj im starsze gry, a to system chodzi zbyt wolno, czy niestabilnie. Inni obawiaj si przesiadki na Windows XP, poniewa syszeli, e zajmuje on mnstwo miejsca, nie dziaaj pod nim stare programy i nie wiedz, co mogliby dziki niej zyska. Niewiele osb zdaje sobie jednak spraw z tego, dlaczego nowy system przynosi ze sob a tyle zmian. Aby odpowiedzie na to pytanie, naley postawi sobie inne - czym waciwie rni si Windows XP od poprzedniej generacji systemw operacyjnych firmy Microsoft. Przez poprzedni generacj rozumiem Windows 95, 98 i ME. Dlaczego nie Windows NT, czy 2000? Poniewa w niniejszym artykule zamierzam si skupi na najpopularniejszych systemach operacyjnych, a wic tych przeznaczonych dla przecitnego uytkownika. Windows NT, czy 2000 skierowane s do nieco innego segmentu rynku - biznesu i stacji roboczych.

	Windows 9x <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(od teraz, piszc Windows 9x bd mia na myli systemy Windows 95, 98 i ME, gdy od tak naprawd nie rni si one mocno midzy sob)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> wci jest przez wielu uytkownikw uywany i zachwalany. W niniejszym artykule sprbujemy obali tez, e Win9x to dobry system, a do tego podobny do 2000, czy XP. Skupimy si przede wszystkim na tych elementach Windows 9x i Windows XP, ktre sprawiaj, e wbrew pozorom, s to zupenie rne systemy operacyjne.

	Na pocztek proponuj may rys historyczny. Windows 9x od samego pocztku pomylany by jako system niejako zastpczy. Mia utorowa Microsoftowi drog do Windows NT <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(pamitajmy, e Windows 2000 i XP s oparte na Windows NT).<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> W 1989 roku, kiedy zaczyna powstawa Windows NT <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(a waciwie na pocztku OS/2)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, mia on zupenie zastpi dotychczas uywane systemy DOS i Windows. Microsoft koo 1992 roku przejrza jednak na oczy i zauway, e ludzie nie lubi nagych zmian. Gdyby w 1992 roku, kiedy powstaa pierwsza wersja Windows NT, Microsoft skierowa j na rynek konsumencki, a nie serwerowy, jak to uczyni, poraka byaby gwarantowana. Ludzie nie chcieli egna si ze swoimi starymi programami, a te pod Windows NT nie zawsze chodziy najlepiej. Do tego Windows NT byy, jak na tamte czasy, bardzo pamicioerne, wymaga 12 MB RAM. W wikszoci komputerw biurowych standardem byo wtedy 4-8 MB.

	Po sukcesie Windows 3.0 w 1990 <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(system ten powsta waciwie przez przypadek, ale to ju inna historia)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> i Windows 3.1 w 1992, przysza kolej na nowy system dla konsumentw <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(czyli innymi sowy, dla przecitnego uytkownika).<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Microsoft mia gotowe wietne Windows NT, ale z powodw przytoczonych w poprzednim akapicie, nie by on systemem dla kadego. Microsoft wpad wic na sprytny plan, ktry pozwoli mu w par lat pniej upiec dwie pieczenie na jednym ogniu. Postanowi rozszerzy nieco funkcjonalno Windows 3.1, wzbogacajc je o nowy interfejs <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(midzy innymi znane wszystkim menu Start)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, poprawiajc zarzdzanie grafik, pamici i zadaniami, a nade wszystko czynic kompatybilnymi z Windows NT. Tak powstay Windows 95 - system nie do, e pisany w popiechu, to jeszcze oparty na starym, do baaganiarsko napisanym kodzie Windows 3.1. Ludzie z Microsoftu mieli teraz dwa systemy - <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"niepowane"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Windows 9x dla mas i <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"powane"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Windows NT do serwerw i zastosowa krytycznych. Windows 9x lubiy si sypa, ale miao mae wymagania i wszystkie programy <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(a take DOS)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> pod nim dziaay; Windows NT dla odmiany byy stabilne jak skaa, ale za to wymagajce i mao kompatybilne. Gry nie dziaay pod nimi waciwie wcale.

	Tyle tytuem historii. Czasy bardziej nam wspczesne zaczynaj si w 1999, kiedy to Microsoft wypuszcza Windows 2000. Twrczym, acz nieznacznym rozwiniciem tego systemu s wanie Windows XP, czyli jeden z dwch gwnych bohaterw niniejszego artykuu. My zatrzymamy si jednak na chwil przy Windows 9x.

	Wielu ludzi mawia, e system ten jest bardzo niestabilny. Inni s jeszcze bardziej radykalni i nieustannie z niego kpi. Prawda jest taka, e nic nie ma za darmo. Windows 9x s  niestabilne, bo de facto musz takie by. Praktycznie nie da si stworzy systemu, ktry bdzie jednoczenie szybki, mao wymagajcy, zgodny z istniejcym sprztem i oprogramowaniem, a do tego stabilny. Jedn z cech, ktrymi musiay si wyrnia Windows 9x byy niskie wymagania pamiciowe. Windows 9x byy zaprojektowane tak, eby da si uruchomi na maszynie z 4 MB RAM. Do tego musiay dziaa na takiej konfiguracji w miar rozsdnie. Maa ciekawostka - programici, tworzcy Windows 9x, korzystali z komputerw 386 i 486. W tamtych czasach Pentium nie byy ju adn nowoci, ale chodzio o to, eby nauczyli si pisa kod oszczdny i szybki. Mona powiedzie, e im si to udao. Chocia bez przesady. Tak, czy inaczej, mona powiedzie, e Windows 9x zostay zoptymalizowane ze wzgldu na wydajno i kompatybilno, a nie ze wzgldu na stabilno.

	Ma to oczywicie swoje zalety. Wielu graczy do dzi korzysta z Windows 9x, poniewa w systemie tym gry wydaj si dziaa szybciej, wymagaj mniej pamici i nie ma problemw z ich uruchomieniem. Zaryzykuj twierdzenie, e dla ludzi, ktrzy nie wykorzystuj swojego komputera zbyt intensywnie, tzn. nie otwieraj kilkunastu programw na raz i nie formatuj jednoczenie dyskietki i CD-RW, taki niezbyt solidny system jest w sam raz. Do tego czsto nie maj oni moliwoci korzystania z Windows XP, poniewa zajmuj za duo miejsca, lub dziaaj zbyt wolno. A co daje przesiadka na nowy system?
 
	Przejcie z Windows 9x na XP na odpowiednio szybkim komputerze <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(1 GHz pod mask, 256 MB pamici i karta graficzna klasy GeForce2)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> to, moim zdaniem, czysta rozkosz. Po pierwsze, o ile mamy dobrze skonfigurowany komputer, mona waciwie raz na zawsze zapomnie o zawieszaniu si systemu. XP potrafi chodzi bez przerwy przez miesic i nie jest to dla niego wielkim wyczynem. Windows 9x nierzadko sypi si ju po jednym dniu intensywnej pracy. Dlaczego? Bo w Windows 9x dla zachowania kompatybilnoci z Windows 3.1, pami na zasoby <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(okienka, obrazki, przyciski)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> nie zmienia si. A to, co wystarczyo w 1992 roku potrafi absolutnie nie starcza w 2002. Dlatego bardziej rozbudowane aplikacje, np. 3D Studio MAX maj due kopoty z chociaby uruchomieniem si pod Windows 9x.

	XP to rwnie zupenie nowa jako. W Windows XP, ktre oparte s na nowym jdrze NT wprowadzono moliwoci, ktre dla Windows 9x mogy by powanym ograniczeniem. Windows 9x jest systemem wywodzcym si waciwie z Windows 1.0, a wic summa-summarum rozwijanym od 1985 roku. W tamtych czasach, Microsoft nie posiada jeszcze sztabu dobrze zorganizowanych programistw. Kod bywa wic strasznie chaotyczny i baaganiarski. Do tego stopnia, e po 10 latach zrobi si tak pogmatwany, e dodawanie do niego nowych moliwoci stawao si powanym wyzwaniem. Tak wic programici Microsoftu musieli by bardzo szczliwi, kiedy wreszcie, wraz z wprowadzeniem Windows XP, mogli raz na zawsze zapomnie o tym caym baaganie. A pamitajmy, e Windows XP jest pierwszym systemem dla konsumentw, opartym o jdro Windows NT. Dokonywanie zmian w nowym systemie, opartym na porzdnie zaprojektowanej architekturze, nie jest ju problemem.

	Wracajc jednak do nowych moliwoci. Zaczn od pewnego drobiazgu. Nie wiem, czy zauwaylicie, ale w Windows XP pod kursorem myszy znajduje si cie. Jest to zasuga wprowadzenia obsugi przezroczystoci do GDI, czyli podsystemu zajmujcego si rysowaniem okienek na ekranie. Innymi sowy, rne okienka, lub partie ekranu mog mie teraz rn przezroczysto. Niektre programy ju to wykorzystuj, np. Advanced Visualization Studio (AVS) w Winampie. Zawiera on opcj, dziaajc na systemach NT 5.0 i wyszych <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(czyli od Windows 2000 w gr)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, ktra umoliwia uczynienie okienka wizualizacji mniej lub bardziej przezroczystym - w taki sposb, e nie przesuwajc go, widzimy co si pod nim znajduje. Z podobnych mechanizmw korzystaj nowe ikonki Windows XP - s one teraz bardziej gadkie i rzucaj cie.

	Przezroczyste okienka, czy ikonki potrafi by liczne, ale przecie nikt nie bdzie instalowa Windows XP specjalnie dla nich. To bya tylko maa przystawka. Teraz czas na danie gwne. Powtrz pytanie raz jeszcze - co daje nam XP?

	Po pierwsze, stabilno i jeszcze raz stabilno. Wiem, e niektrym Windows 9x nie zawieszaj si prawie w ogle, ale traktuj to zjawisko raczej w kategoriach cudu, ni powszechnych dowiadcze przecitnego uytkownika. W Windows 9x nie ma penej ochrony pamici - gdyby bya, gry DOS-owe nie dziaayby pod nim tak dobrze, jak dziaaj. Windows 9x w celu zachowania jak najlepszej kompatybilnoci, w ogle nie kontroluj tego, co dzieje si w obszarze pamici poniej 1 MB. Jeli wic jaka gra DOS-owa, albo nawet nieudolnie napisany program pod Windows zapisze tam co przez przypadek, to moemy by pewni, e Win9x zaczn si dziwnie zachowywa, a nawet wiesza. Natomiast XP to ju zupenie inna bajka. Jest to system napisany zupenie od nowa, ze szczeglnym wskazaniem na stabilno i ochron danych. Tak wic le napisane programy nie maj prawa zakci dziaania Windows XP. Owszem, bdnie napisany sterownik np. karty graficznej moe rozbi cay system w py, ale wtedy jest to ju wina sterownika, a nie systemu operacyjnego. System operacyjny nie moe mie bowiem penej kontroli nad sterownikami, poniewa pracowaby wtedy zbyt nieefektywnie.

	Jednak nie ma ry bez kolcw - takie kontrolowanie wszystkiego ma rwnie swoje wady. Po pierwsze, spowalnia nieco dziaanie systemu. Po drugie, sprawia, e wiele starych programw moe odmwi wsppracy. Na przykad gra, ktrej projektanci przewidzieli bezporedni dostp do portw karty dwikowej bdzie miaa problem z dziaaniem, gdy Windows XP po prostu jej na to nie pozwol, gdy jest to dziaanie zbyt nieprzewidywalne i potencjalnie zagraajce stabilnoci systemu. Idea jest bowiem taka, aby dostp do hardware by realizowany przez specjalizowane, przetestowane przez Microsoft sterowniki, a nie przez kod jakiej gry, co do ktrej nie istnieje pewno, e zostaa napisana poprawnie.

	Na szczcie dla wielbicieli starych gier, sytuacja nie jest taka za, jak mogoby si wydawa. Po pierwsze, Microsoft uatwi im ycie, dodajc do XP emulator Sound Blastera dla gier DOS-owych <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(nie oszukujmy si, do tragiczny).<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Po drugie, oporne programy i gry napisane dla Windows mona uruchamia w specjalnym trybie kompatybilnoci. O tym ostatnim bdzie w nastpnym akapicie, my zajmiemy si na pocztek grami pod DOS. To, co nie udao si Microsoftowi <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(porzdna emulacja Sound Blastera)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, udao si autorowi bardzo dobrego emulatora karty dwikowej, zwanego VDMSound. Pozwala on na uruchomienie naszych starych gier DOS-owych <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(oczywicie tylko tych, ktre pozwol si uruchomi w rodowisku XP)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> z dwikiem i muzyk. Istnieje te inny emulator, pozwalajcy na odpalanie jeszcze starszych gier, ktry potrafi emulowa dwik z PC-Speakera na naszej karcie muzycznej. Tak wic fani staroci maj si czym bawi, nawet pod XP.

	Ze starszymi grami pod Windows <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(czyli tymi napisanymi przed 1999 rokiem)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> te najgorzej nie jest. W XP wbudowano wiele mechanizmw, wspomagajcych ich uruchamianie. Po pierwsze, w Windows XP wbudowane s patche dla kilkudziesiciu gier, ktre pozwalaj na ich uruchomienie. Po drugie, specjalny tryb kompatybilnoci, o ktrym wspomniaem nieco wczeniej. Dziaa on w podobny sposb, jak niegdy DOS-owy SETVER - prbuje <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"oszuka"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> gr, lub  program, wmawiajc mu, e jest uruchamiany np. pod Windows 95, a nie pod XP. Niejeden program mona w ten sposb nakoni do wsppracy.

	Tak, czy inaczej, mimo tych wszystkich moliwoci i udogodnie, wci pozostaje pokana grupa gier, zarwno DOS-owych, jak i tych pod Windows, ktre za adne skarby pod XP uruchomi si nie dadz. C - cena postpu.

	Tyle o kwestii kompatybilnoci. Wrcimy teraz do naszej wyliczanki - wymienimy jeszcze par cech, ktre odrniaj Win9x od XP. Sdz, e wart zwrcenia uwagi jest znacznie lepiej dziaajca w XP wielozadaniowo, czyli obsuga kilku programw jednoczenie. Sprbujcie pod Win9x zacz formatowanie dyskietki, kopiowanie czego z CD-ROM i na dodatek zapuci jak gr FPP. Gwarantuj, e pod Win9x bdzie to niemal niewykonalne.

	Sytuacja podana przeze mnie powyej jest do ekstremalna, ale pokazuje istot rnicy pomidzy wielozadaniowoci Windows 9x i XP. W tym pierwszym, drukowanie potrafi niemale zamrozi cay system. Pod XP tego problemu nie ma. Jest to zasuga zupenie nowych, przeprojektowanych i znacznie bardziej zaawansowanych mechanizmw rozdzielania zada, ledzenia programw i przechowywania w pamici podrcznej czsto uywanych danych - czyli oglnie mwic, multitaskingu <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(wielozadaniowoci).<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>

	Dziki temu, e XP zosta stworzony po to, aby by systemem pewnym i bezpiecznym, nie musimy si te a tak ba o dane przechowywane na naszych dyskach. Nie musimy te denerwowa si, kiedy gramy sobie w Q3A, a w tle robimy co czasochonnego, np. kompresujemy dwugodzinny film. Dziaanie jednego programu pod XP nie powinno mie wpywu na dziaanie pozostaych. Do tego, nowy system plikw NTFS ma za zadanie ochroni nasze dane w momencie kiedy stanie si co nieprzewidzianego, np. w momencie, gdy zapisujemy co na dysk i jednoczenie potkniemy si o kabel zasilajcy.

	W kwestii potykania si o kable, przytrafia mi si niegdy cakiem przeraajca historia. By rok bodaje 1993, a ja instalowaem sobie <#FONT:[COLOR:0xFF00FF00]#>XENIX-a<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(taki unixopodobny system operacyjny, nota bene ze stajni Microsoftu).<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> System znajdowa si na okoo 30 dyskietkach 5"1, a ja wanie wkadaem ostatni. Wstaem z krzesa, eby napi si herbaty i... potknem si o kabel do klawiatury, ktry wkadany by w obudow od przodu. Wtyczka beztrosko sobie wypada z gniazdka, a ja miaem 30 dyskietek do wkadania od nowa do stacji. Instalator bowiem zawiesi si i trzeba byo zaczyna od pocztku. Ale c byo robi... Dzisiaj pewnie byoby inaczej, bo Windows XP zosta zaprojektowany midzy innymi do takich wanie ekstremalnych sytuacji. ;-) 

	Ostatnia rzecz w XP, o ktrej chciabym wspomnie w niniejszym artykule, to poprawiona obsuga grafiki. Obsuga rysowania okienek jest znacznie rozszerzona i w peni 32-bitowa, co zmniejsza baagan w pamici i samym systemie, poprawia stabilno i co najwaniejsze - przyspiesza dziaanie nie tylko grafiki, ale i caego systemu. Niektre efekty graficzne, uzyskiwane w okienkach, np. animacje w oknie About w starszych Winampach, potrafi na Windows XP i P2/233 dziaa znacznie pynniej, ni pod Windows 98 na P3/450 i lepszej karcie graficznej. Nie jest to wic rnica rzdu kilku procent, lecz znaczcy przyrost wydajnoci.

	Mgbym jeszcze opowiada o poprawionym Eksploratorze Windows, lepszej obsudze mediw, udoskonalonej obsudze sieci i wielu innych rzeczach, ale moim celem byo pokazanie Wam raczej wewntrznych cech XP, ktre sprawiaj, e jest to system znacznie lepszy i zupenie inny, ni starsze generacje. To wszystko dlatego, e nader czsto sysz, e <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"Windows XP? To taki Windows 98 z adnymi okienkami"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Jest to nieprawda i std pomys na niniejszy artyku.

	Podsumujmy - Windows XP to nie jest tylko poprawiony Windows 98 - to zupenie inna jako i nowoczeniejsza technologia. Zdecydowanie warty polecenia i zainstalowania. Co prawda czasami nie dziaaj w nim starsze programy i gry, jednak sdz, e stabilno i oglna efektywno dziaania jest wystarczajc rekompensat tej drobnej wady. Mam nadziej, e po przeczytaniu tego artykuu cho cz z Was odway si po pocztkowej niepewnoci wyprbowa nowe Okienka. Zapewniam, e nie bdziecie aowa.


Copyright 2002, Micha Szukaa <#LINK:[COLOR:0xFFE1D1BE][ACTCOLOR:0xFF016DFF][VISCOLOR:0xFFC0C0FF][ACTION:<EXE:mailto:szuko@interia.pl>][CAPTION:<szuko@interia.pl>][AUTOSCROLL:1]#>szuko@interia.pl<#ENDL:#>. Wszelkie prawa zastrzeone.
WYCZNIE DO UYTKU i nieodpatnej publikacji przez magazyn theBeast. Modyfikacja/adjustacja tekstu zabronione. Nie przestrzeganie licencji bdzie karane na drodze sdowej z ca surowoci prawa.