<#KEYWORDS:[WORDS:<Emocje >]#><#SCROLLS:[BYLINE:1][BYPAGE:1][BYTWOPAGES:0]#><#JLIMIT:[C1LMARGIN:10][C1RMARGIN:630][C2LMARGIN:10][C2RMARGIN:300]#>
<#JUSTIFY:[TYPE:2]#><#FONT:[BOLD:1][FACE:<arial.ttf>][AALIASED:1][SIZEX:12][SIZEY:16][COLOR:0xFFFFFF40]#>Emocje
<#FONT:[FACE:<arial.ttf>][BOLD:0][SIZEX:10][SIZEY:12 ][COLOR:0xFFFFFFFF]#><#TITLE:[CAPTION:<Emocje>][AUTOSCROLL:1]#>

Emocje...

Do niedawna, waciwie to do roku 1998, psychik czowieka traktowano bardzo mechanicznie, powicano ca uwag inteligencji i wiedzy, emocje traktujc jako dodatkowe efekty dziaania naszej wiadomoci. Dopiero w 1997 roku odkryto, wykorzystujc do tego najnowsze zdobycze techniki, e emocje wcale nie s wynikiem dziaania kory mzgowej <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(nowej)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, ale innego orodka znajdujcego si niedaleko pnia mzgowego; ten orodek znany by od dawna, nosi nazw <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"ciao migdaowate"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, lecz jego zadanie byo nieznane. Dopiero po tym odkryciu zaczto poznawa emocje, ich mechanik i zasady wspdziaania z reszt mzgu i ciaa. 

Na pewno wielokrotnie zdarzyo Ci si uciec przed niebezpieczestwem, ktrego nawet nie widziae, z ktrego zdae sobie spraw po odruchu obronnym. Czy usune si przed nadjedajcym metrem, czy uchylie si przed ciosem. Kiedy nazwano by to niezwykym refleksem, dzisiaj ju wiadomo, e ciao migdaowate, o ktrym bya mowa powyej, jest poczone z nerwem wzrokowym <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(nie orodkiem widzenia)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, a take z wszystkimi innymi zmysami i nerwami reaktywnymi <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"na skrty"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Ciao to wie o wszystkim wczeniej ni kora mzgowa, ktra odpowiada za nasz wiadomo, co wicej; najwczeniej te reaguje, jest takim mini mzgiem odpowiedzialnym za wykrywanie i zapobieganie niebezpieczestwu. Sk w tym, e zwykle ocenia sytuacje pobienie, szybkie i odruchowe reakcje spowodowane przeze nie zawsze s rozsdne. I tak na przykad: w szkole, na przerwie kolega podszed do mnie i rk machn mi przed oczyma, robic przy tym gron min. Moja reakcja bya natychmiastowa, wrcz impulsywna, uderzyem gocia w twarz, niefortunnie to by nos a pod naporem ciosu chrzstka pka, do dzisiaj jeszcze pamitam tamt awantur. Nie jestem czowiekiem nerwowym ani impulsywnym, na pewno kady kto mnie bliej zna powie to samo. Nie mogem si sobie nadziwi, co mnie ugryzo, dlaczego to zrobiem? Teraz wiem. By to odruch, ktry uratowa nasz gatunek przed wymarciem, ksztatowany przez setki tysicy lat. Przodek, ktry w takiej sytuacji nie zareagowaby w ten sposb, zostaby pewnie poywieniem jakiego prehistorycznego drapienika. Moemy si wypiera naszego zwierzcego pochodzenia i charakteru, ale my take mamy instynkt. Moe nie tak silny i niepohamowany jak u zwierzt, ale jednak. Wracajc jednak do naszego ciaa migdaowatego, to wszystkie ssaki je posiadaj, im bliej im do naczelnych tym wiksze <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(objtociowo)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, mimo to i tak ludzkie jest kilkakrotnie wiksze ni naszych bliskich krewnych szympansw.

Ale co odruchy maj wsplnego z emocjami? Ten sam orodek odpowiada za oba te zjawiska. Co ciekawe, s one ze sob cile zwizane, u zwierzt spotykamy si z odruchem opiekowania si potomstwem, najnowsze badania dowiody, e opiekowanie si maymi to, nie odruch, lecz efekt emocji! To ciao migdaowate dopuszcza do ciaa progesteron, odpowiedzialny m.in. za pojawianie si mleka w piersiach kobiet <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(u zwierzt; samic)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Dopuszcza rwnie adrenalin i noradrenalin. Kontroluje wiele procesw, potrafi wyczy wszystkie inne procesy mylowe, gdy w danej chwili potrzebna jest mu kontrola nad caym ciaem i umysem, std i amnezja u osb, ktre przeyj szok , ktry rwnie jest produktem naszego migdaka.

Nie mona jednak powiedzie, e ciao migdaowate, jest panem samego siebie. W chwilach, gdy nic nam nie zagraa, kora mzgowa moe wywoywa dowolne reakcje, komunikujc si z nim. Przykadem tego moe by, pocenie si gdy przypominamy sobie niebezpieczestwo, lub cia urojona. Niestety dochodzi do tego w przypadku halucynacji, czy atakw schizofrenii, gdy czowiek przestraszony swoimi wizjami ma podniesione cinienie i peno adrenaliny <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(i noradrenaliny)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> we krwi, cho realne niebezpieczestwo nie istnieje. Prawdopodobnie pochodzenie tego odruchu ma swoje korzenie w czasach prehistorycznych, gdzie pewne miejsca <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(wodopoje)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, byy bardziej niebezpieczne od innych i stymulacja  strachu bya podana. W momencie zagroenia jednak, migdaek korzysta ze swojej podrcznej pamici sytuacji niebezpiecznych i prostych korelacji z reakcjami. Bardzo trudne jest wyuczenie konwencjonalnymi metodami cia. migda., dlatego najlepszym sposobem na wytumaczenie komu, e zamachnicie si oznacza cios, jest uderzenie uczonego. Wtedy nastpi momentalny wpis, e to jest niebezpieczne.

Emocje to niezwyke zjawiska, cho zwierzta rwnie odczuwaj emocje, to maj one charakter czysto fizjologiczny. Tylko my ludzie posiadamy zdolno do mentalnego odczuwania emocji, zawdziczamy to korze mzgowej nowej, ktra nie jest a tak rozwinita u innych form ycia.
Wyrniamy siedem typw <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(podstawowych, bo rozwinity wykaz siga kilku setek)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> emocji;

<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Zo; odczuwamy j jako nieprzyjemny bl wewntrzny, zwykle poczony z chci ataku. Fizjologicznie: do rk napywa duo krwi, odpywajc z innych czci ciaa <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(tej o ktrej mylisz, take)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Adrenalina przypiesza wydzielanie energii potrzebnej do ataku.

<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Strach; paniczne zakopotanie, stale zczone z chci ucieczki, lub w skrajnych przypadkach desperackim atakiem. Fizjologicznie: do ng napywa wicej krwi, przepenionej glukoz i tlenem, z twarzy odpywa krew, grzbiet napina si, oczy rozszerzaj si <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(renice rwnie)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Adrenalina dostarcza do krwi wystarczajc ilo energii aby natychmiast zerwa si do ucieczki. Oddech zatrzymuje si na okoo p minuty, aby nie zagusza skpych sygnaw dwikowych, ktre s potrzebne do ocenienia niebezpieczestwa.

<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Mio; rozlunienie z poczuciem penoci. Fizjologicznie: due iloci endorfin wywouj niemae zaburzenia koncentracji i paraliuj wikszo funkcji obronnych. W chwili szczcia czowiek jest bezbronny, cinienie krwi si stabilizuje i serce zwalnia rytm. Ogarnia nas fala lenistwa, spowodowana niszym cinieniem krwi, a co za tym idzie mniejsz zdolnoci mini do pracy. 

<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Szczcie; uczucie spenienia, dobre samopoczucie. Fizjologicznie: zwikszona aktywno mzgu, spokj, zwikszona zdolno do wykonania czynnoci fizycznych i intelektualnych. Uspokojenie wszystkich procesw fizjologicznych.

<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Zaskoczenie; niepokj, chwila wzmoonej uwagi, dezorientacja. Fizjologicznie: otwarcie powiek, ustawienie si do pozycji obronnej, zwykle po nim nastpuje strach albo zo.

<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Odraza; przymus oczyszczenia, ch pozbycia si zapachu lub smaku. Fizjologicznie: grymas na twarzy informujcy innych, e substancja ktr spoye/wchone ma negatywne skutki. Zamknicie nozdrzy. Odruchy oczyszczajce <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(wymioty, plucie, linotok)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>.

<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Smutek; przeciwno szczcia. Fizjologicznie: blokowanie wszelkich myli. Nastpuje zmniejszenie wydolnoci mini i mzgu. 

Kade z tych emocji moe si czy z innymi <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(nie wyczajc poczenia radoci ze smutkiem, konsternacji)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. 

Wielce pomocne w kontrolowaniu emocji i samowiadomoci emocjonalnej, jest obserwowanie fizjologicznych <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(-nomicznych)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> oznak emocji, bo nie zawsze jestemy wiadomi tego, co czujemy, wielokrotnie czujemy niepokj lub mio, nie bdc tego wiadomymi! Dlatego tak wane jest monitorowanie wasnego ciaa.

Wrmy jednak do pocztku, skd u ludzi wziy si emocje. Moe budowa i wzrost mzgu powie nam co i jak. Jedynym sposobem, na obserwowanie historii naszego mzgu jest proces jego wzrostu poczwszy od embrionu a skoczywszy na osobniku dorosym. Odo proces wzrostu:
<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> najpierw powstaje pie mzgowy, okalajcy szczyt rdzenia krgowego. Odpowiedzialny za podstawowe funkcje fizjologiczne, najprostsze odruchy i kierowanie miniami;
<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> nastpnie z pradawnych orodkw wchowych, wyksztaca si orodek emocjonalny, bdcy zalkiem ciaa migdaowatego, odpowiedzialny za zwierzce odruchy, a w najwyszym stadium rozwoju za emocje;
<#FONT:[COLOR:0xFFEDEF61]#>-<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> Powstaje kora mzgowa, nastpnie kora mzgowa stara <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(allcortex, archipallium)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, kora mzgowa porednia <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(juxtallcortex, mesopallium)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, kora mzgowa nowa <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(neocortex, neopallium)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>; 
- Ukad limbiczny wyksztaca umiejtno uczenia si i poznawania.

Wida z tego, e orodek emocji by ju u tak prymitywnych istot, jak pazy, czy gady zwizany cile z jego pradziadkiem-ukadem wchowym. wiadomo emocji pojawia si dopiero u nas, ludzi. Homo sapiens, homo erectus i jego krewni, posiadali identyczne z naszymi ukady limbiczne, lecz ich kora mzgowa bya pozbawiona wierzchniej warstwy - nowej kory <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(neocortex)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, ktra to, jak uwaa R. Joseph jest waciw wiadomoci, tam dochodz do skutku najbardziej skomplikowane przeksztacenia i procesy mylowe, ktre okrelaj wiadomo czowieka. Cho nadal nie jestemy stuprocentowo wiadomi swych uczu, to kolejny dowd, e dostalimy j jeszcze niekompletn, a w przyszoci bdzie si to rozwijao. 

Ciekawa historia: pewnemu Amerykaninowi, wycito ttniaka bdcego w miejscu poczenia kory mzgowej i ciaa migdaowatego. Po operacji zauwaono, e w czowiek nie posiada uczu, nie potrafi opisa co czuje, ani co czuj ludzie mu bliscy, ktrzy dawali mu niewerbalne sygnay niezadowolenia, strachu czy zoci. Nie miao dla niego rnicy, czy kto powie mu dzie dobry z kwan min, czy z umiechem. Gdy go kto pyta, czy jest szczliwy, czowiek ten nie mg znale adnych przesa w sobie zaprzeczajcych ani potwierdzajcych. Ale umiecha si, gdy sprawiao mu cos przyjemno i robi kwan min gdy by niezadowolony, ale nie wiedzia o tym! Gdy poszczuto go psem, wiedzia, e ma si odsun i spoci si, ale nie czu NICZEGO! Jego ona stwierdzia w wywiadzie lekarskim, e jej m przypomina bardziej zwierztko domowe ni dawnego towarzysza. Nie traktujmy tego, jako odosobnionego przypadku, poniewa na wiecie jest bardzo wielu ludzi mniej lub bardziej nie czujcych niczego, choroba ta nazywa si <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"aleksytymia"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, czyli niezdolno do okazywania uczu, w skrajnych przypadkach jest to rwnie wewntrzn ozibo <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(najgorsza odmiana to zesp Aspengera)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Nie s oni bynajmniej gorsi, przez cae ycie nauczyli si radzi sobie w yciu bez odczuwania emocji. Nie chc posuwa si za daleko, ale faktem jest, e wszystkich mordercw-psychpatw mona pozna po tym, e maj wanie to schorzenie! Nie potrafi si w czu w osob, ktrej robi krzywd. 

Przyda by si jaki mora, moe odniesienie do Ciebie, czytelniku. Ot, naukowo dowiedziono, e komputery, a zwaszcza przesiadywanie w Internecie upoledza system emocjonalny. Przesiadujc dziennie 3 godziny przy komputerze <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(nie nadrobiwszy tego yciem towarzyskim)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, tracimy rocznie 10% swoich zdolnoci okazywania i odczuwania emocji. Przesiadywanie na przernych chat'ach <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(irc)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, gdzie emocje s okazywane w postaci symboli <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(emoticons)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, wypacza naturalny bieg konwersacji i zmniejsza wraliwo na bodce niewerbalne. Niestety, czytanie ksiek, czy suchanie radia robi rwnie spustoszenie <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(co prawda o wiele mniejsze)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> w tych zdolnociach. Wniosek z tego taki; jeli chcemy aby nasza gospodarka emocjonalna funkcjonowaa prawidowo MUSIMY przebywa z ludmi!

<#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(nie traktuj tego jako penej wypowiedzi na ten temat, obecnie pracuje nad du praca na temat ycia w zwizkach i dostrajaniu si a take zjawisku homoseksualizmu i pedofilii, a to co przed chwil czytae, to kilka skompilowanych przemyle)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>


<#FONT:[BOLD:1]#><#FONT:[COLOR:0xFFFFFF40]#>Tra7/EncephaloN ^ LiQuid Skies ^ FReeLancers<#FONT:[BOLD:0]#><#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>

Opinie, polemika -> <#LINK:[COLOR:0xFFE1D1BE][ACTCOLOR:0xFF016DFF][VISCOLOR:0xFFC0C0FF][ACTION:<EXE:mailto:tra7@wp.pl>][CAPTION:<tra7@wp.pl>][AUTOSCROLL:1]#>tra7@wp.pl<#ENDL:#>
