<#KEYWORDS:[WORDS:<Strach przed strachem >]#><#SCROLLS:[BYLINE:1][BYPAGE:1][BYTWOPAGES:0]#><#JLIMIT:[C1LMARGIN:10][C1RMARGIN:630][C2LMARGIN:10][C2RMARGIN:300]#>
<#JUSTIFY:[TYPE:2]#><#FONT:[BOLD:1][FACE:<arial.ttf>][AALIASED:1][SIZEX:12][SIZEY:16][COLOR:0xFFFFFF40]#>Strach przed strachem
<#FONT:[FACE:<arial.ttf>][BOLD:0][SIZEX:10][SIZEY:12 ][COLOR:0xFFFFFFFF]#><#TITLE:[CAPTION:<Strach przed strachem>][AUTOSCROLL:1]#>

Od dawien dawna zastanawiamy si, co pcha ludzko ku szeroko pojtej twrczoci, co zmusza nasz gatunek do dziaania i mobilizacji. <#FONT:[COLOR:0xFF00FF00]#>Jerzy Pilch<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, laureat nagrody Nike, opublikowa na amach tygodnika "Polityka" felieton, w ktrym dowodzi, e jednym z elementw majcych najwikszy wpyw na dziaanie, funkcjonowanie i mylenie czowieka jest strach. Problem ten dotyczy zatem nas wszystkich, bo przecie kady z nas ju nie raz czego si ba. Powstaje teraz pytanie, czy Pilch mia racj piszc, e strach nas motywuje, czy te jednak zdarzaj si przypadki, kiedy strach staje si przeszkod nie do pokonania, ktra racjonalne i twrcze dziaanie tylko utrudnia. Bo tak naprawd to jak kto zareaguje na bodziec strachu zaley tylko i wycznie od indywidualnych cech danego czowieka. 

Cechy te s wynikiem dowiadcze nagromadzonych przez cay okres ycia - ze strachem stykamy si ju w modoci i bdzie on nam towarzyszy przez cae ycie. To jakie wydarzenia bd jego rdem i jak w pocztkowym okresie naszego istnienia na nie zareagujemy uksztatuje trwale nasze podejcie i przysze reakcje na strach i dziaania z nim zwizane - jeli w ogle jakie dziaania nastpi. Zdaniem Freuda strach powstaje w sytuacji pojawienia si realnego czynnika zagraajcego, czyli obiektywnie istniejcego, ktry jednostka potrafi sobie uwiadomi. Pilch w swoim felietonie twierdzi, e zagroenie mobilizuje nas do dziaania. Ale czy tak jest rzeczywicie? Wyobramy sobie sytuacj, w ktrej na przystanku autobusowym kobieta zostaje napadnita przez dwch mczyzn - jeden przykada jej n do szyi, drugi wyrywa jej torebk i j przeszukuje. Zakadajc, e teoria Pilcha jest prawdziwa naleaoby si spodziewa, e przechodze ktry zauway wyej opisan sytuacj na ni zareaguj i ruszy w obronie napadnitej kobiety. Najprawdopodobniej jednak tak si nie stanie wanie w wyniku strachu i realnego niebezpieczestwa. Podobnie ze strachu zodzieje by kobiety zapewne nie napadli, gdyby na przystanku stao kilkanacie osb - w takim wypadku napad, czyli dziaanie, nie doszedby do skutku. Z kolei gdyby kobiet napadnito w dzie, w centrum miasta i w otoczeniu innych ludzi na pewno niektre osoby by zareagoway pomimo strachu, gdy strach atwiej zwalcza w grupie ni w pojedynk. Z tego wic wynika, e zaoenie Jerzego Pilcha nabiera mocy wprost proporcjonalnie do liczby ludzi, ktrych ten strach dotyczy. Mona to opisa na przykadzie przedsibiorstwa, na ktrego czele stoi despotyczny i wyywajcy si na pracownikach szef - pojedyncza osoba nie zaprotestuje ze strachu przed konsekwencjami - na przykad utrat pracy, natomiast protest grupowy wydaje si czym bardziej prawdopodobnym.

Pilch pisze: <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"Strach (...) bywa twrczy. Ze strachu ludzie zdaj egzaminy, (...) doznaj olnie, (...) odzyskuj pami"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>.  Rwnie dobrze mona stwierdzi, e ze strachu ludzie oblewaj egzaminy, nie potrafi niczego wymyli, trac pami. Bardzo powszechne s sytuacje, w ktrych osoba zdajca egzamin ustny nie potrafi sobie poradzi ze strachem, co objawia si trzscymi si rkoma, jkaniem si, zapominaniem najprostszych poj. W takim wypadku a trudno nie polemizowa z tez, e strach mobilizuje i jest przyczyn bardziej efektywnego i twrczego dziaania. Chyba, e poprzez dziaanie rozumiemy owe trzsce si rce - ale takiego wniosku chyba nie mia w zaoeniu autor felietonu. Sami si czsto przecie spotykamy z pojciami typu: <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"ze strachu go zamurowao", "sparaliowany ze strachu"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> - te wyraenia same w sobie zawieraj tez, e strach niekoniecznie wie si z dziaaniem, gdy to e kogo co <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"zamurowao"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, bd <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"sparaliowao"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> rozumiemy w sposb jak najbardziej logiczny - e taka osoba nie wykonuje adnych ruchw bd czynnoci - jest to zatem zaprzeczeniem dziaania, rozumianego jako co dynamicznego i zwizanego z pewnymi kocowymi efektami z niego wynikajcymi. Pilch ma natomiast racj co do tego, e <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"strach jest jedn z elementarnych zasad egzystencji"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>. Pojcie strachu przewija si czsto w kulturze, w opracowaniach, itp. poniewa jest nieodcznym elementem ludzkiego <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(lecz przecie rwnie zwierzcego)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> istnienia. Jednake twierdzenie, e strach <#FONT:[COLOR:0xFF6B8DFD]#>"ma zalety i bywa twrczy"<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#> jest bdne, bo przecie strach posiada rwnie wady i bywa destruktywny. Mona nawet postawi pytanie czy terroryzm <#FONT:[COLOR:0xFFB8AA98]#>(niekoniecznie ten fundamentalny)<#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>, bd ruchy antyglobalistyczne nie s wynikiem strachu. Jednake jak pamitamy strach jest uosobieniem realnego i obiektywnego zagroenia, natomiast wyej wymienione ruchy rwnie dobrze mog wynika z lku, ktry jest pojciem odmiennym z racji tego, e lk dotyczy zagroenia subiektywnego - jest bezprzedmiotowy, a niebezpieczestwo w tym wypadku jest czsto ukryte. 

Podsumowujc wida zatem jasno, e strach ma rne oblicza i moe by bodcem dla wielu postaw i reakcji, ktre czsto bd skrajnie rne. S oczywicie ludzie, ktrych bdzie motywowa do dziaania, jednake twierdzenie e dotyczy to wikszoci spoeczestwa jest bdne i generalizujce. Strach jest problemem o ktrym trzeba mwi i uczy si z nim radzi, a przede wszystkim z nim y, gdy unikn si go nie da. Doprowadzenie do tego, by sta si czynnikiem mobilizujcym, zmuszajcym do cile okrelonych twrczych czynnoci moe wymaga czasu i duego nakadu pracy oraz samozaparcia. Najwaniejsze, eby nie dopuci do tego by by on przeszkod nie do pokonania i powodem do dekoncentracji. Jeli uda si go ujarzmi, to tezy zawarte w felietonie Jerzego Pilcha mog by w danym wypadku prawdziwe.

<#FONT:[BOLD:1]#><#FONT:[COLOR:0xFFFFFF40]#>Ural.Suspend<#FONT:[BOLD:0]#><#FONT:[COLOR:0xFFFFFFFF]#>
